Waarom minister Gennez een kunstenaar in dienst zou moeten nemen

Waarom minister Gennez een kunstenaar in dienst zou moeten nemen

Danny Devos roept Vlaams minister van Cultuur Caroline Gennez op om kunstenaars actief te betrekken in de toekomstvisie voor de Vlaamse musea.

De hertekening van het landschap eigen museale instellingen en van de beeldende kunsten waarmee Minister van Cultuur Caroline Gennez op 3 Oktober 2025 naar buiten trad schiet maar niet op. In die conceptnota staat dat de minister op 15 December 2025 een gedetailleerd projectplan aan de Vlaamse Regering ter goedkeuring zou voorleggen. Dat is niet gebeurd. Die uitblijvende goedkeuring wordt keer op keer uitgesteld, waarbij de eerstvolgende poging 16 Januari 2026 is.

Sinds de lancering van de conceptnota op 3 Oktober 2025 regent het afkeurende reacties uit zowat alle gelederen van de Beeldende Kunst in Vlaanderen. In talloze opinies, meningen, interviews en open brieven ondergroeven kunstenaars, curatoren, museumdirecteurs, kunsthistorici, kunstrecensenten en kunstkenners zowel de inhoud van de conceptnota als de manier waarop ze van bovenaf, zonder inspraak of overleg als een bom in de omgeving voor actuele kunst werd gedropt.

Behoudens beleefdheidsbezoeken bij of door de soldaten van Team Gennez is er tot vandaag geen sprake van ernstig overleg. Iedereen in de sector wordt om de oren geslagen met een ’transitieproject’, “waarin nog veel mogelijk is”. Wat er dan nog mogelijk is blijft gissen, aangezien er in de conceptnota nog geen letter veranderd is. Een belangrijke stap van Team Gennez is al onherroepelijk: het schorsen van de nieuwbouw voor het M_HKA waar al zeven jaar aan gewerkt werd en waar ettelijk miljoenen aan besteed zijn. Voor de publieke opinie wordt de afkalving van het Museum voor Hedendaagse Kunst tot kunstencentrum -naast de al bestaande kunstencentra- eveneens voor quasi waarheid aangenomen. Zo ook voor het verschuiven van de complexe collectie van kunstwerken die het M_HKA nu beheert, naar het nog op te waarderen van stedelijk naar Vlaams niveau van het SMAK in Gent.

Om het transitieproject in goede banen te leiden is er al wel een vacature geweest voor een ‘Juridisch projectadviseur toekomstvisie Vlaamse musea’, wellicht om juridische stappen waarmee zowel het M_HKA als sommige actoren in de omgeving voor actuele kunst dezer dagen dreigen in de kiem te smoren.

In punt 4.6 van de conceptnota staat dat de kunstenaar centraal staat in de herdenking van het landschap beeldende kunsten. In die zin lijkt het mij niet meer dan logisch dat de kunstenaar ook een gewaarborgde plaats krijgt en mag meedenken in die herdenking. In 1998 werd na de bezetting door kunstenaars van een ander overheids-kunstencentrum, het ICC, een belangenbehartiger van de beeldende kunstenaars door de Vlaamse Gemeenschap erkend: het NICC. Onder impuls van dat NICC maken sindsdien kunstenaars deel uit van ondermeer beoordelingscommissies van de Vlaamse Gemeenschap. Dat zou ook moeten gebeuren in het transitieproject. Niet in de vorm van een occasioneel werkgroepje of een lunchmeeting op het kabinet, maar ingebed in de werking en besluitvorming van het transitieproject.

Kunstenaars, beste minister, hebben meer dan wie ook ervaring in de goede of minder goede werking van musea. Meer dan directeurs die decennialang in dezelfde zetel blijven zitten, meer dan kabinetsmedewerkers die van het ene project naar het andere verkassen, meer zelfs dan vliegende curatoren die van de ene biënnale naar de andere hoppen. Kunstenaars kennen de werking van musea, in Vlaanderen, België, Europa en de wereld als geen ander. Kunstenaars werken met museumdirecteurs, curatoren, technische ploegen, administratieve medewerkers, budgetplanners, communicatiespecialisten, collectiebeheerders, archivarissen en zelfs poetspersoneel. Daarom is het nodig om kunstenaars actief te betrekken in de toekomstvisie Vlaamse musea.

Vlaanderen wordt geroemd vanwege het grote aantal kunstenaars die er actief zijn. Het kan niet moeilijk zijn om snel een vacature uit de mouw te schudden: ‘Artistiek projectadviseur toekomstvisie Vlaamse musea’.

Danny Devos

Kunstenaar

Danny Devos (Vilvoorde, 20 september 1959) is een Belgisch kunstenaar wiens werk voornamelijk om bodyart en performances draait. Van 1998 tot 2004 was hij achtereenvolgens “Sociaal Commissaris” en voorzitter van het NICC, een Belgische belangenorganisatie voor beeldende kunstenaars.

Deze tekst verscheen als opinie op Knack.

---

Why Minister Gennez should employ an artist

Danny Devos calls on Flemish Minister of Culture Caroline Gennez to actively involve artists in the future vision for Flemish museums.

The redesign of the landscape of museum institutions and the visual arts, announced by Minister of Culture Caroline Gennez on 3 October 2025, is not progressing. The draft memorandum states that the minister would submit a detailed project plan to the Flemish Government for approval on 15 December 2025. This has not happened. Approval has been postponed time and again, with the next attempt scheduled for 16 January 2026.

Since the launch of the draft memorandum on 3 October 2025, there has been a barrage of negative reactions from virtually all quarters of the visual arts community in Flanders. In countless opinions, interviews and open letters, artists, curators, museum directors, art historians, art critics and art connoisseurs have undermined both the content of the draft memorandum and the way in which it was dropped like a bomb on the contemporary art scene from above, without any consultation or discussion.

Apart from courtesy visits to or by the soldiers of Team Gennez, there has been no serious consultation to date. Everyone in the sector is being bombarded with a “transition project”, “in which much is still possible”. What is still possible remains a matter of speculation, as not a single word has been changed in the draft memorandum. One important step taken by Team Gennez is already irrevocable: the suspension of the new building for the M_HKA, which has been in the works for seven years and on which millions have been spent. Public opinion also accepts as quasi-truth the downgrading of the Museum of Contemporary Art to an arts centre – alongside the existing arts centres. The same applies to the transfer of the complex collection of artworks currently managed by the M_HKA to the SMAK in Ghent, which is to be upgraded from municipal to Flemish level.

In order to ensure the smooth running of the transition project, a vacancy has already been advertised for a “Legal project advisor for the future vision of Flemish museums”, presumably to nip in the bud any legal action that could threaten both the M_HKA and some actors in the contemporary art scene these days.

Point 4.6 of the draft memorandum states that artists play a central role in commemorating the landscape of the visual arts. In that sense, it seems only logical to me that artists should also be guaranteed a place and be allowed to contribute ideas to that commemoration. In 1998, following the occupation by artists of another government arts centre, the ICC, an advocate for visual artists was recognised by the Flemish Community: the NICC. Under the impetus of the NICC, artists have since been part of, among other things, the assessment committees of the Flemish Community. This should also be the case in the transition project. Not in the form of an occasional working group or a lunch meeting at the cabinet, but embedded in the functioning and decision-making of the transition project.

Artists, dear Minister, have more experience than anyone else in the good or less good functioning of museums. More than directors who remain in the same position for decades, more than cabinet staff who move from one project to another, even more than flying curators who hop from one biennial to another. Artists know how museums work in Flanders, Belgium, Europe and the world like no one else. Artists work with museum directors, curators, technical teams, administrative staff, budget planners, communication specialists, collection managers, archivists and even cleaning staff. That is why it is necessary to actively involve artists in the future vision of Flemish museums.

Flanders is renowned for the large number of artists who are active there. It cannot be difficult to quickly come up with a job vacancy: “Artistic project advisor for the future vision of Flemish museums”.

Danny Devos

Artist

Danny Devos (Vilvoorde, 20 September 1959) is a Belgian artist whose work mainly revolves around body art and performances. From 1998 to 2004, he was successively “Social Commissioner” and chairman of the NICC, a Belgian interest group for visual artists.

This text appeared as an opinion piece on Knack.